İçindekiler
Korunma yöntemi, doğum kontrol yöntemi veya bilimsel adıyla kontraseptif yöntem, gebeliğin önlenmesine yardımcı olmak amacıyla kullanılan yöntemlerin genel adıdır. Günümüzde penis kondomu ve vajina kondomu gibi bariyer yöntemler, doğum kontrol hapları gibi hormonal yöntemler, rahim içi araç (RİA) ve deri altı implantı gibi uzun etkili yöntemler ile farklı özelliklere sahip birçok seçenek bulunmaktadır.
Korunma yöntemi seçimi kişisel bir karardır. Sağlık durumu, kullanılan ilaçlar, cinsel yaşam, yöntemin kullanım şekli, günlük yaşamla uyumu ve kişisel tercihler gibi farklı özellikler birlikte değerlendirilebilir. Her yöntem herkes için aynı ölçüde uygun olmayabilir.
Bu nedenle yöntem seçerken yalnızca “Hangi yöntem daha etkili?” sorusuna değil, “Sağlığım, ihtiyaçlarım ve yaşamım açısından hangi yöntem benim için uygun?” sorusuna da bakmak önemlidir. Bir sağlık profesyoneliyle yapılacak görüşme, farklı yöntemlerin kullanım özellikleri, yararları ve olası yan etkileri hakkında bilgi edinilmesine ve bilinçli bir seçim yapılmasına yardımcı olabilir.
Güvenli Cinsellik Açısından Korunma
Güvenli cinsellik; istenmeyen gebeliklerden ve cinsel yolla aktarılan enfeksiyonlardan korunarak, güç kullanma, şiddet ve ayrımcılık olmadan, duygusal ve sosyal açıdan zarar görmeden cinselliği yaşayabilmek demektir.
Bu açıdan bakıldığında korunma, güvenli cinselliğin önemli bir parçasıdır. Korunma yöntemi seçerken yalnızca gebelikten korunmayı değil, cinsel yolla aktarılan enfeksiyonlardan korunma ihtiyacını ve kişinin kendi ihtiyaçlarını da göz önünde bulundurmak önemlidir.
Her korunma yöntemi aynı ihtiyaca yönelik değildir. Örneğin kondom, doğru ve düzenli kullanıldığında HIV dahil birçok CYAE’nin bulaşma riskini azaltırken gebelikten korunmaya da yardımcı olur. Bu nedenle gebelikten korunmak için doğum kontrol hapı, RİA veya implant gibi başka bir yöntem kullanan kişiler, CYAE’lerden korunmak amacıyla kondomu bu yöntemlerle birlikte kullanabilir.
Korunma Hakkında Konuşmak da Güvenli Cinselliğin Bir Parçasıdır
Korunma konusu, cinsel ilişki yaşanmadan önce veya ilişki sırasında partnerler arasında konuşulabilir. Hangi yöntemin kullanılacağı, kondom kullanımı, kişisel sınırlar ve korunma konusundaki beklentiler hakkında açıkça konuşmak, güvenli cinselliğin önemli bir parçasıdır.
Korunma konusunda konuşurken herkes kendi tercihlerini ve sınırlarını ifade edebilir. Partnerlerin birbirlerinin görüşlerine ve sınırlarına saygı göstermesi, herhangi bir konuda baskı veya zorlamanın olmaması önemlidir.
Örneğin kondom kullanılacaksa bunun önceden konuşulması, kondomun nasıl ve ne zaman kullanılacağının birlikte değerlendirilmesi korunmanın düzenli uygulanmasını kolaylaştırabilir.
Korunma konusunda sorumluluğun paylaşılması, yalnızca gebelik ve CYAE risklerini azaltmaya değil, partnerler arasında açık iletişim ve karşılıklı rızanın desteklenmesine de katkı sağlar.
Peki Nelere Dikkat Edilmeli?
Korunma yöntemi seçerken tek bir ölçüt üzerinden karar vermek yerine, farklı özellikleri birlikte değerlendirmek yararlı olabilir.
Sağlık durumu ve kullanılan ilaçlar
Bazı yöntemlerin kullanımı kişinin sağlık durumuna veya kullandığı ilaçlara göre değişebilir. Özellikle hormonal yöntemler değerlendirilirken sağlık öyküsü ve düzenli kullanılan ilaçların dikkate alınması önemlidir.
Geçmişte yaşanan veya devam eden bir sağlık sorunu ya da düzenli kullanılan ilaçlar varsa, yöntem seçmeden önce bir sağlık profesyonelinden bilgi alınabilir.
Cinsel yaşam
Cinsel yaşamın özellikleri, korunma ihtiyaçlarını ve tercih edilebilecek yöntemleri etkileyebilir.
Örneğin şu sorular değerlendirilebilir:
- Cinsel ilişki ne sıklıkta?
- Yeni veya birden fazla partner var mı?
- CYAE’lerden korunma gereksinimi var mı?
- Seçilen yöntemin kullanım şekli cinsel yaşamla uyumlu mu?
Özellikle CYAE’lerden korunma söz konusu olduğunda kondom kullanımı ayrıca değerlendirilmelidir.
Kullanım şekli ve günlük yaşamla uyumu
Korunma yöntemlerinin kullanım sıklığı ve koruma süreleri farklıdır. Bazı yöntemlerin her cinsel ilişkide, bazılarının ise her gün veya daha uzun aralıklarla kullanılması gerekir.
Yöntemin günlük yaşamla ne kadar uyumlu olduğu ve düzenli kullanımının sürdürülebilir olup olmadığı da seçim sırasında dikkate alınabilir.
Kişisel tercihler ve yöntemin özellikleri
Yöntemin kullanım şekli, olası yan etkileri, adet düzenine etkisi ve kişinin kendini rahat hissetmesi de karar verme sürecinde önemlidir.
Bazı kişiler her cinsel ilişkide kullanılan bir yöntemi tercih ederken, bazıları günlük olarak takip edilmesi gerekmeyen seçenekleri daha uygun bulabilir.
Karar vermekte zorlanıldığında kadın hastalıkları ve doğum uzmanı veya aile hekimi ile görüşülerek farklı yöntemlerin kullanım özellikleri, yararları ve olası yan etkileri hakkında bilgi alınabilir.
Unutmayın, herkes için uygun olan tek bir korunma yöntemi yoktur. Önemli olan, kendi ihtiyaçlarınızı ve tercihlerinizi dikkate alarak bilinçli bir seçim yapabilmektir.
Daha Fazla Bilgi
Korunma yöntemleri hakkında daha ayrıntılı bilgi almak, farklı yöntemlerin nasıl kullanıldığını ve özelliklerini öğrenmek için TAPV Akademi‘nin Kadın Sağlığı bölümünde yer alan “Doğurganlığın Düzenlenmesi” bölümünü inceleyebilirsiniz.
Ayrıca güvenli cinsellik ve güvenli ilişkiler hakkında daha fazla bilgi için:
